Spis treści
Wsparcie bliskiego, zmagającego się z uzależnieniem od alkoholu wymaga empatii i zrozumienia. Alkoholizm to nie tylko osobista walka osoby uzależnionej, ale także proces, w którym istotną rolę odgrywają rodzina i przyjaciele. Istotne jest zrozumienie, że każda pomoc musi być przeprowadzona mądrze, aby uniknąć pułapki współuzależnienia. Profesjonalna terapia, ośrodki dla uzależnionych i grupy wsparcia pozostają fundamentami w wychodzeniu z nałogu. W artykule poznasz zasady skutecznego wspierania bliskiej osoby w jej drodze do trzeźwości.
Wspieranie, ratowanie a enabling
W relacji z osobą uzależnioną łatwo pomylić wsparcie z pomocą, która w rzeczywistości utrudnia jej zmianę. Dlatego warto rozróżnić trzy postawy: wspieranie, ratowanie oraz enabling.
Wspieranie polega na okazywaniu troski, empatii i zachęcaniu do podjęcia leczenia przy jednoczesnym szanowaniu odpowiedzialności osoby uzależnionej za własne decyzje. Osoba wspierająca słucha, rozmawia, pomaga znaleźć specjalistyczną pomoc i towarzyszy w procesie zdrowienia, ale nie przejmuje kontroli nad życiem drugiej osoby.
Ratowanie pojawia się wtedy, gdy bliscy próbują rozwiązywać problemy osoby uzależnionej za nią. Może to oznaczać przejmowanie jej obowiązków, spłacanie długów, załatwianie spraw w pracy czy wielokrotne wyciąganie jej z konsekwencji nieodpowiedzialnych zachowań. Zwykle wynika z troski, jednak odbiera osobie uzależnionej możliwość zmierzenia się ze skutkami własnych działań.
Enabling (umożliwianie trwania w uzależnieniu) to zachowania, które nieświadomie podtrzymują problem. Należą do nich między innymi usprawiedliwianie picia, ukrywanie problemu przed rodziną lub pracodawcą, bagatelizowanie skutków uzależnienia czy ciągłe chronienie osoby przed konsekwencjami jej zachowań. Choć intencją często jest pomoc, efektem bywa utrwalanie nałogu i odsuwanie momentu podjęcia leczenia.
Najbardziej pomocna postawa opiera się na wspieraniu, a nie ratowaniu czy enablingu. Oznacza to stawianie jasnych granic, szczere rozmowy bez oceniania oraz pozostawienie odpowiedzialności za zmianę po stronie osoby uzależnionej. Bliscy mogą towarzyszyć w procesie zdrowienia, jednak nie są w stanie przejść go za nią. Równie ważne jest dbanie o własne potrzeby i granice, aby uniknąć przeciążenia oraz ryzyka współuzależnienia.