Spis treści
Uzależnienie od alkoholu jest szybko rozwijającą się chorobą przewlekłą, która bardzo negatywnie odbija się nie tylko na zdrowiu fizycznym. Niszczy także psychikę człowieka, prowadząc do wielu poważnych zaburzeń. Jednym z nich jest halucynoza alkoholowa – stanowi jedno z najcięższych powikłań chorobliwego odurzania się alkoholem. Pomimo tego niestety rzadko się o nim mówi, a wiedza na jego temat może się okazać bardzo istotna dla alkoholików oraz osób z ich najbliższego otoczenia. Dlatego w artykule wyjaśniamy mechanizm działania tego zaburzenia oraz wymieniamy symptomy jego występowania. Opisujemy w nim także najskuteczniejsze sposoby leczenia halucynozy alkoholowej. Pamiętaj, że tylko wczesna interwencja medyczna i psychologiczna daje realne szanse na szybkie uwolnienie się od tego problemu, który nieleczony stanowi realne zagrożenie nawet dla życia!
Czym jest halucynoza alkoholowa?
To jeden z rodzajów psychozy alkoholowej, na którą najbardziej narażone są osoby nadużywające alkoholu przez wiele lat. Zazwyczaj pojawia się po długim okresie nieprzerwanego picia oraz w czasie ograniczenia ilości spożywanych napojów wyskokowych bądź ich całkowitego odstawienia. Objawia się halucynacjami słuchowymi – chory może słyszeć w głowie zarówno krótkie wypowiedzi, jak i długie rozmowy. Są one na jego temat i niestety mają negatywny wydźwięk (np. oskarżanie, szkalowanie czy grożenie), a to w dłuższej perspektywie czasu może prowadzić do kolejnych zaburzeń natury psychicznej (m.in. lęki i depresja).
Co wymaga podkreślenia, chory zmagający się z halucynacjami słuchowymi zwykle nie traci kontaktu z rzeczywistością. Jest w pełni świadomy tego kim jest oraz co dzieje się wokół niego. Pozornie funkcjonuje on więc normalnie, ale wewnętrznie przeżywa prawdziwą gehennę. Początkowo takie „napady” psychozy są krótkotrwałe, ale konsekwencją ich bagatelizowania może być przewlekła halucynoza alkoholowa. To stan praktycznie nieustannego doświadczania halucynacji słuchowych (przez wiele tygodni), który może skutkować nawet pojawianiem się myśli samobójczych.
Jaki jest mechanizm powstawania halucynozy alkoholowej?
Długotrwałe nadużywanie alkoholu skutkuje dysfunkcją różnych struktur w mózgu, w tym odpowiedzialnych za przetwarzanie bodźców oraz funkcje poznawcze. W przypadku halucynozy alkoholowej głównym winowajcą jej występowania jest zaburzenie równowagi neuroprzekaźników – dopaminy, glutaminianu oraz kwasu gamma-aminomasłowego (GABA). To, w połączeniu z poważnym niedoborem witaminy B (alkohol „wypłukuje” ją z organizmu) niezbędnej do prawidłowej pracy układu nerwowego, sprzyja występowaniu różnych psychoz.
Halucynoza alkoholowa zazwyczaj pojawia się wraz z zespołem abstynencyjnym. To silna reakcja organizmu na nagły brak alkoholu (po przerwaniu długiego ciągu) lub drastyczne zmniejszenie jego ilości, która skutkuje objawami somatycznymi (drżenie rąk, zwiększona potliwość, rozdrażnienie itp.) Dodatkowo ryzyko jej wystąpienia, oprócz długotrwałego alkoholizmu, zwiększają takie czynniki, jak:
- zbyt mała ilość snu,
- ogólny zły stan psychiczny wynikający np. z przewlekłego stresu,
- uwarunkowania genetyczne.
Najczęstsze objawy halucynozy alkoholowej
Głosy pojawiają się oczywiście wyłącznie w głowie chorego, jednak objawy halucynozy alkoholowej są widoczne również „na zewnątrz”. Ich znajomość może być bardzo istotna dla bliskich alkoholika, gdyż wystąpienie chociaż jednego powinno stanowić sygnał ostrzegawczy. Najczęstsze z nich to:
- problemy ze snem wynikające m.in. z lęków czy koszmarów sennych;
- wysnuwanie przez chorego teorii spiskowych dotyczących tego, że jest przez kogoś prześladowany, śledzony, podsłuchiwany itp. (często skutkują one napadami agresji lub silnym lękiem);
- dolegliwości fizyczne w postaci drżenia rąk, zwiększonej potliwości i szybszego bicia serca (są identyczne jak w przypadku zespołu abstynencyjnego, dlatego często się je bagatelizuje).
Należy przy tym podkreślić, że niestety częstą konsekwencją halucynozy alkoholowej jest depresja i myśli samobójcze. Wystąpienie takich objawów zwykle świadczy o bardzo zaawansowanym etapie choroby.
Halucynoza alkoholowa – jak wygląda leczenie?
Alkoholik zmagający się z takim zaburzeniem psychicznym powinien przede wszystkim poddać się terapii alkoholowej w specjalistycznym ośrodku. Pierwszy krok to trwałe odstawienie alkoholu i przeprowadzenie detoksykacji organizmu, jeśli jest niezbędna. Bez zerwania z nałogiem istnieje bowiem bardzo duże ryzyko szybkiego nawrotu choroby.
Leczenie halucynozy alkoholowej to połączenie farmakoterapii z psychoterapią. Pacjent uzyskuje kompleksowe wsparcie medyczne polegające m.in. na podaniu:
- leków przeciwpsychotycznych – zmniejszają intensywność halucynacji, urojeń i innych psychoz;
- benzodiazepin – wyciszają, łagodzą stany lękowe i poprawiają jakość snu;
- suplementów diety uzupełniających braki witamin (w szczególności z grupy B).
Równocześnie prowadzona jest terapia pod okiem specjalisty, która może mieć formę indywidualną oraz grupową. Jeśli u chorego występuje jedynie ostra halucynacja alkoholowa (objawy są krótkotrwałe), zwykle nie ma potrzeby jego hospitalizacji. Często stosuje się ją natomiast u osób z chorobą podostrą lub przewlekłą, gdyż mogą one stanowić poważne zagrożenie zarówno dla samych siebie (próby samobójcze), jak i innych (napady agresji).
Konkretna forma leczenia halucynacji alkoholowych jest indywidualnie dopasowywana do sytuacji pacjenta. Pod uwagę bierze się m.in. jego ogólny stan zdrowia, stopień uzależnienia od alkoholu oraz charakter doświadczanych psychoz.
Jak zapobiegać nawrotom halucynozy alkoholowej?
Osoba po przejściu halucynozy alkoholowej powinna przede wszystkim na dobre zerwać z piciem. Bez utrzymania abstynencji ryzyko nawrotu choroby rośnie, a każdy kolejny jej epizod zwiększa ryzyko wystąpienia trwałych zmian w psychice człowieka.
Oprócz tego osoby takie powinny regularnie konsultować się z terapeutami pracującymi w ośrodku leczenia uzależnień od alkoholu. Konieczne jest także zadbanie o zdrowy tryb życia – dużo ruchu, odpowiednią dietę i ilość snu. Należy też leczyć wszystkie współistniejące zaburzenia psychiczne (jeśli zostały zdiagnozowane).
Pamiętaj, że im wcześniej zostanie rozpoczęte leczenie psychozy alkoholowej, tym większa szansa na powrót do pełnego zdrowia psychicznego!
